Her bir adamyň howpsuz, iýmitli we ýeterlik iýmit almaga hukugy bar. Howpsuz iýmit saglygy berkitmek we açlygy ýok etmek üçin örän möhümdir. Emma häzirki wagtda dünýä ilatynyň tas 1/10 bölegi henizem hapalanan iýmiti iýmekden ejir çekýär we netijede 420,000 adam ölýär. Birnäçe gün mundan ozal BSGG ýurtlaryň global azyk howpsuzlygyna we azyk howpsuzlygy meselelerine, esasanam azyk önümçiliginden, gaýtadan işlemekden, satuwdan başlap, nahar bişirmäge çenli üns bermegini dowam etdirmelidigini, her bir adamyň azyk howpsuzlygy üçin jogapkär bolmalydygyny teklip etdi.
Azyk üpjünçilik zynjyrynyň barha çylşyrymlaşýan häzirki dünýäde, azyk howpsuzlygy bilen baglanyşykly islendik waka jemgyýetçilik saglygyna, söwda we ykdysadyýete ýaramaz täsir edip biler. Şeýle-de bolsa, adamlar köplenç azyk howpsuzlygy meselelerini diňe azyk zäherlenmesi bolanda bilýärler. Howpsuz iýmit (zäherli bakteriýalary, wiruslary, parazitleri ýa-da himiki maddalary öz içine alýan) içgeçmeden rak keseline çenli 200-den gowrak keseliň sebäbi bolup biler.
Bütindünýä Saglygy Goraýyş Guramasy hökümetleriň hemmeleriň howpsuz we peýdaly iýmit iýip bilmegini üpjün etmekde möhüm ähmiýete eýedigini maslahat berýär. Syýasaty işläp düzüjiler durnukly oba hojalyk we azyk ulgamlarynyň döredilmegine ýardam berip bilerler, şeýle hem jemgyýetçilik saglygy, haýwan saglygy we oba hojalyk pudaklarynyň arasynda pudagara hyzmatdaşlygy ösdürip bilerler. Azyk howpsuzlygy edarasy adatdan daşary ýagdaýlar döwründe hem tutuş azyk zynjyrynyň azyk howpsuzlygy töwekgelçiliklerini dolandyryp biler.
Oba hojalyk we azyk önümlerini öndürijiler gowy tejribeleri özleşdirmelidirler we ekerançylyk usullary diňe bir dünýäde azyk önümleriniň ýeterlik üpjünçiligini üpjün etmek bilen çäklenmän, eýsem daşky gurşawa täsirini hem azaltmalydyr. Daşky gurşawyň üýtgeşmelerine uýgunlaşmak üçin azyk önümçiligi ulgamynyň özgerdilmegi döwründe daýhanlar oba hojalyk önümleriniň howpsuzlygyny üpjün etmek üçin mümkin bolan töwekgelçilikler bilen göreşmegiň iň gowy usulyny özleşdirmelidirler.
Operatorlar azyk howpsuzlygyny üpjün etmelidirler. Gaýtadan işlemekden başlap, bölek söwda çenli ähli ulgamlar azyk howpsuzlygynyň kepillik ulgamyna laýyk gelmelidir. Gowy gaýtadan işlemek, saklamak we gorap saklamak çäreleri azyk önümleriniň iýmitlik gymmatyny saklamaga, azyk howpsuzlygyny üpjün etmäge we hasyl ýygnamakdan soňky ýitgileri azaltmaga kömek edýär.
Sarp edijileriň sagdyn iýmitleri saýlamaga hukugy bar. Sarp edijiler iýmitiň iýmitlenişi we keselleriň töwekgelçiligi barada maglumatlary wagtynda almalydyrlar. Howpsuz iýmit we sagdyn däl iýmitleniş görnüşleri keselleriň global ýüküni has-da güýçlendirer.
Dünýä göz öňünde tutulanda, azyk howpsuzlygyny saklamak diňe ýurtlaryň içinde pudaklaýyn hyzmatdaşlygy däl, eýsem serhetüsti hyzmatdaşlygy hem talap edýär. Ählumumy howanyň üýtgemegi we global azyk üpjünçiliginiň deňagramlylygynyň bozulmagy ýaly amaly meseleler bilen ýüzbe-ýüz bolanda, hemmeler azyk howpsuzlygyna we azyk howpsuzlygy meselelerine üns bermelidir.
Ýerleşdirilen wagty: 2021-nji ýylyň 6-njy marty