Şu ýylyň başynda Oba hojalyk we oba işleri ministrligi hem-de Merkezi Kiberhowpsuzlyk we Maglumatlaşdyrmak komitetiniň edarasy oba hojalygyny we obany maglumatlaşdyrmagyň gurluşygyny has-da güýçlendirmek we "obany dikeltmek strategiýasynyň" "dört döwrebaplaşdyrmagyň sinhronizasiýasyny, toplumlaýyn ösüşi" amala aşyrmaga we çaltlaşdyrmaga kömek etmek üçin "Sanly oba hojalygyny we obany ösdürmek meýilnamasyny (2019-2025)" bilelikde çap etdiler.
Oba hojalygyny dikeltmek strategiýasynyň oba hojalygyny we oba ýerlerini maglumatlaşdyrmaga bolan talaby maglumat hyzmatlary, maglumat dolandyryşy, maglumatyň kabul edilişi we gözegçiligi, şeýle hem maglumat seljermesi babatda öz beýanyny tapýar. Oba hojalyk maglumat tehnologiýalarynyň innowasiýalary ýurdumyzda oba hojalygyny we oba ýerlerini maglumatlaşdyrma prosesiniň esasy hereketlendiriji güýji bolup durýar. Milli oba hojalyk maglumat tehnologiýalarynyň innowasiýa ulgamyny döretmek oba hojalygyny döwrebaplaşdyrmak prosesinde innowasiýa esaslanýan ösüş strategiýasyny durmuşa geçirmegiň esasy goldawy we durnukly ösüşiniň kepilligi bolup durýar. Meniň ýurdumyň oba hojalygyny we oba ýerlerini maglumatlaşdyrma prosesini çaltlandyrmak tehnologik innowasiýalara, model innowasiýalaryna, mehanizm innowasiýalaryna we syýasat döretmäge daýanmalydyr.
Olaryň biri bilelikdäki innowasiýa ulgamynyň gurluşygyny güýçlendirmek we umumy ýagdaýyň esasy päsgelçiliklerini aradan aýyrmakdyr. Oba hojalygy pudagynda biotehnologiýa we maglumat kommunikasiýa tehnologiýalary ýaly täze tehnologiýalaryň ulanylmagy bilen oba hojalyk ylmy barlaglarynyň paradigmasy we senagat görnüşi ägirt uly üýtgeşmelere sezewar boldy. Şol bir wagtyň özünde, iri sebit oba hojalygy ekologiýasy we daşky gurşawy dolandyrmak, biohowpsuzlyk we çylşyrymly senagat meseleleri ýaly köp sanly global esasy päsgelçilikler köp ugurlarda bilelikdäki innowasiýalary talap edýär. Oba hojalygyny döwrebaplaşdyrmak prosesinde esasy global ýa-da sebitleýin esasy päsgelçiliklere üns bermek, milli derejede oba hojalyk ylmy meýilnamalaryny meýilleşdirmek, maglumat tehnologiýalaryna we maglumat ylmyna doly üns bermek we olaryň roluny oýnamak, şeýle hem maglumat tehnologiýalary we uly maglumat tehnologiýalary Innowasiýa ulgamyny gurmak boýunça oba hojalyk hyzmatdaşlygyny güýçlendirmek zerurdyr.
Ikinjisi, oba hojalyk maglumat tehnologiýalarynyň innowasiýalarynyň we ulanylyşynyň infrastruktura gurluşygyny güýçlendirmekdir. Şol sanda "howa, kosmos, ýer we deňiz" integrasiýa edilen hakyky wagt maglumatlaryny kabul etmek we maglumat toplamak infrastrukturasy, mysal üçin, oba hojalyk uzakdan duýdurýan hemralary, oba hojalyk gurşawy we biosensor ulgamlary, oba hojalyk dron gözegçilik ulgamlary we ş.m.; milli oba hojalyk ýerleriniň suw tygşytlaýyş we beýleki oba hojalyk infrastrukturasynyň maglumatlaşdyrylmagy we maglumatlaşdyrylmagy, şeýle hem oba hojalyk tehnologiýalarynyň innowasiýalarynyň we akylly oba hojalyk senagatynyň ulanylyşyny we ösüşini goldamak üçin akylly özgertme; köp çeşmeli dürli oba hojalyk uly maglumatlaryny ýygnamak, saklamak we dolandyrmak üçin jogapkär milli oba hojalyk uly maglumatlaryny saklamak we dolandyrmak infrastrukturasy; milli oba hojalyk ýokary öndürijilikli kompýuter gurşawy we bulut Hyzmat platformasy oba hojalyk uly maglumatlarynyň kompýuter gazyp çykarmak we ulanmak hyzmatlaryny goldaýar.
Üçünjisi, institutsional innowasiýany güýçlendirmek we innowasiýa esasynda ösüşi höweslendirmek. Ählumumy derejede oba hojalyk maglumat tehnologiýalary innowasiýalaryna maýa goýmak üçin korporatiw we jemgyýetçilik kapitalyny çekmek kyn. Meniň ýurdum öz özboluşly ulgam artykmaçlyklaryndan doly peýdalanmaly we ylmy barlaglaryň netijeleriniň senagatlaşdyrylmagyny işjeň höweslendirmek syýasatynyň esasynda mehanizm innowasiýasyny has-da güýçlendirmeli, ylmy barlag işgärlerini bazara gönükdirilen we kärhana gönükdirilen tehnologik innowasiýalara has işjeň gatnaşmaga höweslendirýän täze model döretmeli we öňdebaryjy esasy barlaglary we senagat tehnologiýalary innowasiýalaryny döretmeli. Iki topar ylmy barlaglar we önüm işläp düzmek üçin iki platforma gurýar, milli ylmy barlag edaralary bilen korporatiw innowasiýa ulgamlarynyň arasyndaky päsgelçilikleri aradan aýyrýar we esasy barlaglary we amaly tehnologiýa innowasiýalaryny, ylmy barlag edaralaryny we kärhanalary iki ganatda öz içine alýan hoşniýetli özara täsir nusgasyny we hyzmatdaşlyk innowasiýa modelini döredýär. Oba hojalyk maglumat tehnologiýalary ulanylyşlary üçin bazara gönükdirilen innowasiýa modelini döretmegi çaltlandyrmaly. Kapitalyň we bazaryň roluny doly derejede ýerine ýetirmek we kärhana tarapyndan dolandyrylýan oba hojalyk maglumat tehnologiýalarynyň innowasiýalarynyň ösüş modelini döretmek, ýagny tutuş innowasiýa prosesi kärhananyň öz islegine görä taýýarlanan ylmy-barlag we işläp düzmek önümlerinden we hyzmatlaryndan başlanýar, bu bolsa ylmy-barlag edaralaryny we innowasiýa ulgamlaryny maksatly önüm innowasiýalaryny we tehnologik innowasiýalary amala aşyrmak üçin senagat meselelerine üns bermäge mejbur edýär we geljegi göz öňünde tutýan esasy ylmy-barlaglary goldamak.
Dördünjisi, ulgamlaýyn we geljegi göz öňünde tutýan oba hojalygyny maglumatlaşdyrmak syýasatynyň döredilmegini güýçlendirmekdir. Syýasat ulgamy diňe bir oba hojalyk maglumatlaryny (maglumatlaryny) ýygnamagyň, dolandyrmagyň, gazyp almagyň, ulanmagyň we hyzmat etmegiň tutuş durmuş siklini öz içine almaly däl, eýsem oba hojalyk maglumat infrastrukturasyny gurmagyň, esasy tehnologiýa innowasiýalarynyň, önümleriň işlenip düzülmeginiň, tehnologiýa ulanylyşynyň we hyzmat marketinginiň tutuş senagat zynjyryndan geçmeli. Şeýle hem, oba hojalyk senagat zynjyrynyň we önümçilik, hyzmat we maliýe ýaly beýleki senagat zynjyrlarynyň gorizontal integrasiýasy bilen baglanyşykly interfeýsleri öz içine alýar. Üns berilýän ugurlar: maglumatlary (maglumatlary) bilelikde gurmagy we paýlaşmak syýasatyny we standartlary işini güýçlendirmek, maglumata (maglumatlara) açyk elýeterliligi höweslendirmek we milli döwlet serişdeleri tarapyndan maliýeleşdirilýän dürli görnüşli ylmy barlag maglumatlaryny we uly maglumatlary, tebigy baýlyklary we daşky gurşaw maglumatlaryny we uly maglumatlary, şeýle hem oba hojalygyny höweslendirmek. Önümçilik we ulanyş prosesinde öndürilýän maglumata we uly maglumatlara hökmany açyk elýeterlilik we uly maglumat biznesini paýlaşmak modelini höweslendirmek. Ähli derejedäki merkezi we ýerli hökümetler oba hojalyk tehnologiýa innowasiýalary, oba hojalyk senagatynyň maglumat tehnologiýalary ulanylyşlary we oba hojalyk işleri üçin esasy maglumat infrastrukturasyny goldamak üçin oba hojalyk maglumat infrastrukturasyny gurmak syýasatyny berk güýçlendirdiler. Ylmy barlag edaralaryny we kärhanalary oba hojalyk maglumat tehnologiýalary ulgamynda öňdebaryjy gözlegleri, özboluşly innowasiýalary we ulanyş innowasiýalaryny bilelikde amala aşyrmaga höweslendirmek, kärhanalary oba hojalyk maglumat tehnologiýalary ylmy-barlag işlerine we işläp düzmelerine maýa goýumlaryny artdyrmaga, innowasion kärhanalary ösdürmäge we jemgyýetçilik kapitalyny oba hojalygyny döwrebaplaşdyrmaga has işjeň maýa goýmaga höweslendirmek. "Oba hojalygyna, oba ýerlerine we daýhanlara" gönükdirilen güýçli maglumat hyzmatlary ulgamyny ösdürýän syýasat goldaw ulgamyny döretmek. Oba hojalyk pudagyna uzak innowasiýa siklleriniň we maýa goýumlarynyň pes girdejililiginiň kemçiliklerini ýeňip geçmek üçin oba hojalyk maglumat tehnologiýalaryny ulanmak üçin syýasat subsidiýalaryny güýçlendirmek.
Gysgaça aýdylanda, meniň ýurdumyň oba hojalygyny we oba ýerini maglumatlaşdyrmak gurluşygy maglumatlaşdyrmak hyzmatynyň mümkinçiliklerini güýçlendirmeli, oba hojalyk maglumat tehnologiýalarynyň innowasiýalaryny ýokarlandyrmaly, oba hojalygyny özgertmegi we döwrebaplaşdyrmagy çaltlandyrmaly, giňişleýinden inçe, takyk we ýaşyl ösüşe geçmeli, şeýle hem hytaý aýratynlyklaryna eýe bolan maglumatlara we maglumatlara esaslanýan ösüşi döretmeli. Ýaşyl oba hojalygyna ýol.
Ýerleşdirilen wagty: 2021-nji ýylyň 6-njy marty